DE BASIS voor vindbaarheid
From Digitaal Erfgoed Nederland Wiki
|
 Deze tekst is bedoeld voor discussie en het stellen van vragen en mag bewerkt worden. De vastgestelde richtlijn is te vinden op: http://www.den.nl/docs/20080417155208
|
Vindbaarheid is het digitaal beschikbaar stellen van informatie over erfgoed op basis van gangbare technologie, zodanig dat deze zonder kennis vooraf kan worden hergebruikt door zowel mens als machine. DE BASIS concentreert zich op vindbaarheid door machines. Dit is belangrijk voor de huidige dienstverlening en eindgebruikerstoepassingen, maar ook voor de vindbaarheid in zoekmachines als bijvoorbeeld Google en voor deelname aan samenwerkingsprojecten als erfgoedportals. De toegankelijkheid van informatie over erfgoedobjecten zal hergebruik stimuleren. Dat hergebruik zal weer resulteren in grotere toegankelijkheid van het (digitale) erfgoed.
Contents |
Waarom is het belangrijk?
Vindbaarheid is meer dan een vermelding op de eerste pagina in Google. Vindbaarheid is ook meer dan een goede zoekfunctie op de eigen website. Vindbaarheid heeft betrekking op de mogelijkheid (her)gebruik van informatie over erfgoedobjecten (metadata) mogelijk te maken, inclusief een mechanisme om vanuit gevonden metadata toegang te krijgen tot het (digitale) erfgoed zelf.
Blijvende vindbaarheid van digitale informatie over het erfgoedbezit en daaraan gekoppeld de toegankelijkheid van het (digitale) erfgoed maakt digitalisering en de bijbehorende investeringen gerechtvaardigd en efficiënt. Erfgoed dat toegankelijk en herbruikbaar is, vormt nu en in de toekomst een blijvende basis voor (publieks)diensten van de beherende instelling.
Normering van standaarden op het gebied van vindbaarheid is een manier om partijen buiten de beherende instelling de mogelijkheid te geven de informatie te (her)gebruiken voor diensten. Bijvoorbeeld groepen samenwerkende instellingen, centrale portals of (commerciële) marktpartijen kunnen online informatie toepassen in hun eigen diensten. Dergelijke diensten geven het publiek meer zicht op de Digitale Collectie Nederland en op de samenhang daarbinnen. Voor de erfgoedbeheerders vormt elke dienst een potentieel publiekscontact met haar collectie.
De informatie over erfgoedobjecten dient blijvend vindbaar te worden gemaakt door de erfgoedinstelling zelf of via sectoroverkoepelende portals. De metadata bevatten minimaal een doorverwijzing naar het (digitale) erfgoed bij de beherende instelling.
In de huidige praktijk realiseren erfgoedinstellingen vindbaarheid van gedigitaliseerd erfgoed veelal via specifieke diensten voor eindgebruikers op een verder gesloten website. In plaats daarvan dient blijvende vindbaarheid als zelfstandig doel te worden gezien, los van de actuele doelgerichte dienst waarvoor op dat moment gedigitaliseerd wordt.
Toepassing
Toepassing van de minimale eisen maakt de erfgoedinstelling tot een goede contentleverancier voor hergebruik binnen de Digitale Collectie Nederland en wel op de volgende wijze:
- HTTP maakt erfgoedinformatie bereikbaar via het web;
- URI zorgt ervoor dat ieder digitaal object in een collectie op een unieke wijze geïdentificeerd kan worden;
- XML structureert alle (meta)data op een wijze die computers snel en flexibel kunnen verwerken;
- UTF-8 codeert tekst in willekeurig welke internationale tekenset;
- Dublin Core beschrijft de erfgoedobjecten in een collectie op een wijze die wereldwijd wordt toegepast;
- OAI-PMH kopieert informatie over collectie-items ten behoeve van andere informatiesystemen die de vindbaarheid vergroten;
- SRU maakt het eigen informatiesysteem rechtstreeks doorzoekbaar.
Inbedding
Bovengenoemde standaarden voor vindbaarheid sluiten ook nauw aan bij andere thema's binnen het digitaal erfgoed.
- Interoperabiliteit: de informatie is beschikbaar via webdiensten over HTTP, verpakt in XML, gecodeerd in UTF-8.
- Toegang: de informatie is beschikbaar voor harvesting door ondersteuning van OAI-PMH en/of gedistribueerd zoeken door ondersteuning van SRU.
- Beschrijving: de informatie is beschikbaar als metadata in Dublin Core als structuur met identificatie van de bron in URI.
Zie verder
- Projectinformatie over DE BASIS;
- Een gebruiksscenario dat de praktische toepassing van DE BASIS voor vindbaarheid inzichtelijk maakt;
- De resultaten van de analyseperiode waarin DE BASIS voor vindbaarheid werd getest bij enkele erfgoedinstellingen;
- Test of uw instelling voldoet aan DE BASIS voor vindbaarheid met behulp van de zelftest.
